Dochodzenie do samodyscypliny – Dyscyplina jako osiągnięcie (CZĘŚĆ 2)

CZĘŚĆ PIERWSZA ARTYKUŁU DOSTĘPNA: TUTAJ.

Droga do zdobycia samodyscypliny – etapy

Osiągając dyscyplinę dziecko przechodzi przez różne etapy. Początkowo ruchy bardzo małych dzieci są nieskoordynowane. Mają one kłopoty ze skupieniem się i skierowaniem swej uwagi na podjętą przez siebie aktywność. Szybko przenoszą swoje zainteresowanie z jednej czynności na drugą, łatwo się rozpraszają ponieważ poddają się impulsom. Słyszą lub zobaczą coś i od razu to chcą. Przychodzi jednak dzień, kiedy dziecko znajduje to szczególne zajęcie, które budzi w nim coś w rodzaju zobowiązania do pracy. Dziecko jest pochłonięte daną czynnością, a przy tym bada i odkrywa przedmioty. Ruchy dziecka stają się powolne i mniej przypadkowe. Skupiając swoją uwagę dzieci w naturalny sposób zaczynają poznawać rzeczy. Dziecko myśli posługując się przedmiotami; dorosły myśli słowami. Dzieci używają przedmiotów do rozwoju pamięci, pojmowania i wnioskowania.

Całkowite i głębokie zainteresowanie dziecka jedną czynnością prowadzi do zaciekawienia wieloma innymi aktywnościami. W tym momencie dziecko w znaczący sposób wykorzystuje powtórzenia i koncentrację. Na tym etapie, należy zwracać uwagę, aby przedmioty z których dzieci korzystają były starannie wykonane. Dzięki powtarzalnemu kontaktowi z danym przedmiotem dziecko odkrywa różnice percepcyjne, wzory oraz relacje takich identyfikatorów jak rozmiar, kolor, kształt, liczba lub litera. Kiedy różnice, wzory i relacje stają się zrozumiałe rozwija się inteligencja.

Wraz z coraz bardziej skoordynowanymi i dopracowanymi ruchami, dziecko przechodzi do następnej fazy w zdobywaniu samodyscypliny pozwalającej mu teraz na zaangażowanie się w proces uczenia się i dochodzenia do wiedzy. Zauważamy niesamowite skupienie i sensowne działania. Po długich okresach koncentracji dzieci stają się spokojne i zadowolone. Nie są zmęczone, wręcz przeciwnie – ożywione i pogodne. Odnotować u nich można brak agresji oraz skrytej lub jawnej wrogości. Są miłe i uprzejme. Dziecko nabyło dyscypliny; jest więc zdolne do samodzielności.

Dorosły jako przewodnik

Osiągnięcie przez dziecko dyscypliny wymaga od dorosłych powstrzymania się od narzucania im swojej woli. Montessori odkryła, że rezultatem dominacji i uległości wobec autorytetu jest nieodpowiedni rozwój.

Wolność polega na emancypacji dzieci spod wpływu dorosłego i ich zależności od zbudowanej z nim więzi, co ma największe oddziaływanie na proces tworzenia. Jeśli chcemy dać dzieciom swobodę musimy uwolnić je od bezpośredniego wpływu dorosłych, żeby mogły one pozostać spontanicznie wolne w reagowaniu na prawa ich wewnętrznej natury.

Samodyscyplina dzieci objawia się u nich pewnymi wspólnymi cechami. Ich ruchy są uporządkowane i w takim też wolą znajdować się otoczeniu. Są przywiązane do rzeczywistości. Są spokojne i wesołe. Są wytrwałe, niezależne i kreatywne jednocześnie. Zdyscyplinowane dzieci stają się mniej zaborcze, bardziej interesuje je jak coś funkcjonuje niż posiadanie danej rzeczy. Szanują przedmioty, traktują je z uwagą i delikatnością.

Rolą dorosłych jest wspomaganie i bycie przewodnikami pokazującymi dzieciom jak „znajdować siebie”. Podejmując się tego wyzwania muszą zrozumieć, w jaki sposób powinni przygotować swoim dzieciom otoczenie.

Przygotowane otoczenie

Specjalnie urządzone środowisko zastępuje tutaj czynnik kontroli dorosłego. Jest ono zorganizowane celowo z myślą o dzieciach, a może zajmować jeden lub więcej pokoi w domu, może to być jakieś wyznaczone miejsce w plenerze lub szkolna sala.

Oznacza to, że w takim miejscu dziecko znajdzie szereg odpowiednich do jego wieku wartościowych materiałów do nauki i podjęcia aktywności. Czy w domu, czy w szkole pomoce te powinny być przedstawione w sposób uporządkowany i zorganizowany. Najlepiej byłoby, gdyby każdej dziedzinie zainteresowań poświęcony był osobny kosz bądź regał z otwartymi półkami, do którego dzieci miałyby łatwy dostęp. Pamiętając, że dzieci myślą za pomocą przedmiotów, dorośli muszą powstrzymać się od długich objaśnień słownych, kierowania dziećmi, motywowania ich i nagradzania. Takie zachowania mogą bowiem przeszkodzić dziecku w wypracowaniu przez nie celowego rozwoju. Dorośli mają za zadanie ustalenie pewnych granic w postaci podstawowych zasad zachowania takich jak np.: nie biegamy w pomieszczeniach, odkładamy przedmioty na miejsce.

Służący pomocą dorosły przedstawia, jak korzystać z materiałów dydaktycznych. Taka prezentacja jest lekcją, która uczy dziecko zarówno pewnych pojęć i umiejętności, a także pokazuje, jak samemu wybrać i używać przedmiotów. Pozwala dzieciom na swobodne odkrywanie i poznawanie rzeczy, co z kolei prowadzi do zaspokojenia ich ciekawości i potrzeb. Autonomicznie wybierając jakąś aktywność dzieci rozwijają w sobie jednocześnie zdolność do podejmowania decyzji. Z czasem nowe aktywności, zastępują wcześniejsze, dzieci rosną, a ich zainteresowania ewoluują.

Dzieci czynią większe postępy dokonując wyborów. Wybór nie jest ani przypadkiem, ani kaprysem. Dzieci wyszukują czynności, które spełnią ich wewnętrzne potrzeby i cele edukacyjne. Dzieci wybierają dyscyplinę (dziedzinę). Dzieci, które ją osiągnęły wykazują się ogromną konsekwencją. Początkowo koncentrując się muszą wielokrotnie używać danego przedmiotu. Z czasem ta powtarzalność staje się zwyczajem i dziecko w sposób kompletny wypełnia podjęte przez siebie działanie.Zdobyta samodyscyplina jest punktem wyjścia. Zdyscyplinowane dziecko pragnie stać się spełnionym człowiekiem.

To pragnienie jest także uwarunkowane wiekiem. W trakcie nauki w szkole podstawowej dzieci chcą wiedzieć wszystko. Dojrzewając podejmują decyzje ekonomiczne związane z ich późniejszymi wyborami ról społecznych.


Autorka: Dr. Paul Epstein. Międzynarodowy ekspert, konsultant i wykładowca w dziedzinie edukacji. Specjalizuje się w systemie Montessori. Posiada doktorat z antropologii kultury. Dyrektor Zespołu Szkół Montessori w Rochester, Minnesota, USA. Opublikował dziesiątki artykułów na temat Montessori, a także wydał książkę „Z notatek obserwatora, Montessori w praktyce”. Regularnie występuje ze swoimi wykładami na konferencjach w USA, Kanadzie, UK, Polsce, Szwecji, Rosji, Brazylii, Japonii, Chinach i innych krajach. Jego wykłady są niezwykle interesujące, mają w sobie magiczną moc docierania do sedna problemów oraz inspirowania do zmiany sposobu myślenia. Pasją Paula jest obserwacja w jaki sposób dzieci i dorośli zdobywają wiedzę w każdej dziedzinie życia. Ciągle poszukuje rozwiązań i wiedzy na temat tego, jak system edukacji może wesprzeć albo zniszczyć naturalną potrzebę i łatwość uczenia się.

Więcej artykułów przeczytacie w wersji drukowanej magazynu, do kupienia w naszym sklepie internetowym, zapraszamy również na FB E!stilo gdzie znajdziecie więcej informacji na temat Ekologicznego Magazynu E!stilo Magazine oraz zdrowego i naturalnego sposobu życia

Recent Posts
Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

Not readable? Change text. captcha txt

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress